Bekam dalam sunnah: apa yang perlu difahami?

Bekam atau hijamah telah dikenal dalam tradisi perubatan sejak lama. Dalam konteks Islam, terdapat hadis sahih yang merekodkan bahawa Rasulullah ﷺ pernah berbekam dan memberikan upah kepada orang yang melakukan bekam.

Bekam mempunyai tempat dalam sunnah, tetapi sunnah tidak sepatutnya digunakan untuk menjanjikan kesembuhan bagi setiap penyakit.

Sandaran hadis yang jelas

Dalam Sahih al-Bukhari no. 5696, Anas bin Malik meriwayatkan bahawa Rasulullah ﷺ berbekam dan memberikan upah kepada Abu Taibah. Riwayat lain dalam Sahih al-Bukhari no. 5698–5701 menyebut bekam pada bahagian kepala dalam keadaan tertentu.

Daripada riwayat ini, kita boleh memahami dua perkara asas: bekam memang diamalkan pada zaman Nabi ﷺ, dan pelaksanaannya dilakukan oleh seseorang yang menjalankan kemahiran tersebut.

Sunnah dan ikhtiar perubatan

Mengikuti sunnah perlu berjalan bersama tanggungjawab. Bekam bukan pengganti pemeriksaan doktor, rawatan kecemasan atau ubat yang telah diberikan oleh profesional kesihatan. Seseorang juga tidak wajar menghentikan rawatan sedia ada hanya kerana mahu berbekam.

Penilaian moden terhadap bekam mendapati bukti bagi pengurangan sesetengah jenis kesakitan masih terhad atau berkualiti rendah. Ini bermakna pengalaman individu mungkin berbeza dan dakwaan mutlak perlu dielakkan.

Adab asas sebelum berbekam

• Terangkan keadaan kesihatan, ubat dan alahan kepada pengamal.
• Pastikan peralatan yang melibatkan darah adalah bersih, steril atau sekali guna.
• Jangan teruskan jika tubuh tidak sihat, mengalami gejala serius atau memerlukan rawatan kecemasan.
• Fahami jenis bekam, bahagian yang akan dirawat dan kos sebelum sesi.

Dapatkan rawatan segera sekiranya berlaku sakit dada, sesak nafas, kelemahan sebelah badan, pengsan, pendarahan luar biasa atau gejala kecemasan lain.

Rujukan: Sahih al-Bukhari 5696, Sahih al-Bukhari 5700–5701, dan NCCIH: Cupping.